Pnącza stanowią grupę krzewów ozdobnych wspinających się po podporach przy pomocy pędów, wąsów czepnych lub liści.
Niektóre mogą piąć się nawet po płaskich ścianach bez dodatkowych podpór, przytrzymujące się ścian korzeniami przybyszowymi (bluszcz, milin) lub specjalnymi przylgami (winobluszcz). Pnącza zajmują mało miejsca w ogrodzie a dają duży efekt dzięki:

• masie wytwarzanej zieleni (rdest auberta, winobluszcze, aktinidie, dławisz, milin)
• pięknym kwiatom (glicynie, powojniki, wiciokrzewy, milin)
• owocom -ozdobnym (dławisz, powojniki) czy -jadalnym (aktinidie- kiwi)

• ściany budynków, altany, pergole, ogrodzenia (np.siatki zastępując żywopłoty)
• podstawy drzew i silnych krzewów
• mogą również spełniać rolę roślin okrywowych płożąc się po ziemii i tworząc zielony kobierzec zastępujący trawnik i hamujący rozwój chwastów.

Przegląd gatunkowy:

Aktinidia

Actinidia sp. Rośliny ozdobne z liści, o jadalnych owocach, dorastające do 4-8m (1m rocznie). Najczęściej są roślinami dwupiennymi, choć zdażają się obupłciowe (np.Janine). Najlepiej rosną na stanowiskach ciepłych, osłoniętych i słonecznych. Gleba średniowilgotna i umiarkowanie żyzna wystarczy aby zapewnić bujny wzrost.
-Aktinidia ostrolistna- Actinidia arguta. Dorasta do 8m.
-Aktinidia pstra- A.kolomikta. Dorasta do 4m. Rośliny męskie i obojnacze mają liście pstre zielono- biało- różowe.

Bluszcz pospolity

Hedera helix. Dorasta do 5-10 m wysokości (0.3-0,8m rocznie). Główną ozdobę stanowią ciemnozielone, zimozielone liście. Czepia się podpór korzeniami przybyszowymi. Najlepiej rośnie w cieniu lub półcieniu. Nie lubi gleb suchych, kwaśnych. Jest doskonałą rośliną okrywową.

Dławisz okrągłolistny

Celastrus orbiculatus. Silne pnącze, dorasta do 12m (1-2m rocznie). Nie powinno być sadzone przy krzewach lub niedużych drzewach gdyż owijając się może je zadusić. Doskonale za to czuje się przy rynnach, dobrze je zasłaniając. Roślina dwupienna. Dużą ozdobę stanowią żółto- czerwone owoce (na roślinach żeńskich), dekoracyjne przez kilka miesięcy i swietnie nadające się do dekoracji pomieszczeń. Liście są jesienią intensywnie zółte. Dławisz nie ma specjalnych wymagań.

Glicynia

Wisteria sp. Silne pnącze dorastające do 10m (1-3m rocznie). Glicynie są przepięknie kwitnącymi pnączami o kwatach: białych, różowych, niebieskich lub fioletowych (zależnie od odmiany) zebrane w długie (do 60cm) grona. Kwitnie V-VI. Młode rośliny wymagają szczególnej troski, podlewania, nawożenia i osłaniania na zimę. W ostre zimy mogą przemarzać ale odbijają z części podziemnej. Glicynie najlepiej rośną i kwitną na stanowiskach osłoniętych, ciepłych i słonecznych, glebie umiarkowanie żyznej i średnio wilgotnej.

Hortensja pnąca

Hydrangea petiolaris. Dorasta do 6-10m (0.5 m rocznie). Wspina się po porowatych podporach przy pomocy korzeni przybyszowych. Dużą ozdobę stanowią białe, baldachowate kwiatostany oraz liście jesienią intensywnie żółte. Najlepiej rośnie w miejscach osłoniętych, w cieniu lub półcieniu. Wymaga gleb wilgotnych lub średniowilgotnych gdyż nie jest odporna na suszę.

Kokornak

Aristolochia macrophylla. Dorasta do 8-15m (2m rocznie). Główną ozdobę stanowią bardzo duże, sercowate liście i długie, strąkowate owoce. Dobrze znosi cień. Nie lubi gleb suchych.

Milin amerykański

Campsis radicans. Dorasta do 6-10m (1-2m rocznie). Wspina się przy pomocy korzeni czepnych i owijania się pędami. Pomarańczowe kwiaty rozwijają się VII-IX. Dla milinu najlepsze są stanowiska ciepłe, nasłonecznione i osłonięte. Nie ma dużych wymagań glebowych. Nie jest całkowicie mrozoodporny i w ostrzejsze zimy moze przemarzać, ale odrasta z korzeni.

Powojnik

Clematis sp. W zależności od gatunku i odmiany dorasta do 2-8m (1-3m rocznie). Piękną ozdobę stanowią kwiaty o średnicy od 5 do 25cm rozwijające się od V do X a u niektórych gatunków również kuliste owocostany. Powojniki można prowadzić przy różnego rodzaju podporach i po innych roślinach np: cebulowych, bylinach, krzewach i drzewach. Najlepiej rosną na glebie żyznej, umiarkowanenie wilgotnej, obojętnej lub umiarkowanie zasadowej.

• Powojnik alpejski (Clematis alpina)- dorasta do 2m, kwiaty niebieskie, białę, różowe lub czerwonobrązowe. Kwitnie V-VI. Ładne owocostany. Świetny do ogródków skalnych, obsadzania niedużych ogrodzeń, lubi półcień. Całkowicie mrozoodporny.
• Powojnik górski (Clematis montana)- dorasta do 8m (2-4m rocznie), kwiaty jasnoróżowe. Kwitnie V-VI. W warunkach klimatycznych Polski może przemarzać!
• Powojnik tangucki (Clematis tangutica)- dorasta do 2-3m wysokosci, kwaity żółte VII-IX a od połowy lata ozdobę stanowią również puszyste owocostany. Całkowicie mrozoodporny. Stosunkowo dobrze toleruje przesychanie gleby.
• Mieszańce wielkokwiatowe. W zależności od odmiany kwiaty ośrednicy od 12 do 25cm, różnej barwy (białe, różowe, czerwone, niebieskie, fioletowe i dwubarwne), pojedyncze lub pełne, kwitnące od połowy V do X.

Rdest auberta

Polygonum aubertii. Najsilnie rosnące pnącze w naszym klimacie. Dorasta do 12m (6-8m rocznie). Kwiaty białe, drobne ale bardzo liczne VIII-X. W ostrzejsze zimy pędy mogą przemarzać ale odrastają z podstawy rośliny. Nie ma specjalnych wymagań co do gleby i stanowiska, jeśli cień nie jest zbyt silny a gleba zbyt sucha. Może znaleźć zastosowanie jako osłona przed hałasem np. przy autostradach lub drogach.

Wiciokrzew

Lonicera sp. Dorasta do 3-6m (0.5-1m rocznie). Kwiaty rozwijają się od V do VIII. Stanowisko od słonecznego do półcienistego. Nie ma specjalnych wymagań glebowych. Często w maju są atakowane przez mszyce, zwłszcza gdy rosną na stanowiskach suchych lub słonecznych.

• Wiciokrzew Browna (Lonicera brownii) 'Dropmore Scarlet'- kwiaty jaskrawoczerwone, kwitnie VI-IX.
• W. Heckrotta (Lonicera heckrotti)- kwiaty dwubarwne, różowo kremowe (w pąkach karminowe), lekko pachnące, kwitnie VI-IX.
• W. japoński (Lonicera japonica) 'Aureoreticulata'- interesujące liście, zielone z żółtym unerwieniem.
• W. pomorski (Lonicera periclymenum) 'Serotina'- kwiaty kremowo- czerwone, silnie pachnące, kwitnie V-VIII.
• W. przewiercień (Lonicera tellmaniana)- kwiaty intensywnie żółtopomarańczowe VI-VII.

Winobluszcz

Parthenocissus sp.. Silne pnącze dorastające do 10-20m, (1-2m rocznie). Wspina się owijając dookoła podpór lub przytrzymując się ścian specjalnymi przylgami. Jesienią (IX-X) liście stają się szkarłatne. Najładniej przebarwiają się rosnąc na stanowiskach słonecznych. Nie ma specjalnych wymagań glebowych.

• Winobluszcz pięciolistkowy (Parthenocissu quinquefolia). Liście złożone z pięciu listków. Szczególnie dobry do obsadzania siatek lub przykrywania altan ale z powodzeniem może wspinać się po innych podporach, również po ścianach.
• Winobluszcz trójklapowy (Parthenocissus tricuspidata). Liście pojedyncze z 3 klapami, sztywne, ciemnozielone, błyszczące, pięknie dachówkowato ułożone, świetny do obsadzania ścian (samoczepny).

Winorośl pachnąca

Vitis riparia. Silne pnącze, dorastające do 12m (2m rocznie), kwiaty niepozorne, pachnące, kwitnące w czerwcu. Liście duże, jesienią przebarwiające się na żółto.